ADAM LIPSKI

KWESTIONARIUSZ

o egzekucjach masowych i grobach masowych

Miejscowość: Dęblin-twierdza
Gmina: Irena
Powiat: garwoliński
Województwo: warszawskie

1. Data i miejsce egzekucji:

1939, 1941 i 1942 r.

2. Rodzaj egzekucji (rozstrzelanie, powieszenie, rozstrzelanie i śmierć z głodu itp.):

–

3. Dane dotyczące zamordowanych:

Polacy, Żydzi, cudzoziemcy: Polacy i jeńcy radzieccy Ile osób zamordowano: ok. 140 tys. osób Skąd przywieziono ofiary: Polacy przypadkowo aresztowani i jeńcy radzieccy przywiezieni z frontu
Nazwiska, wiek, zawód, adresy: brak danych

4. Czy wiadomo, o co oskarżano ofiary, czy egzekucja była zarządzeniem odwetowym?

Nie.

5. Kto dokonał egzekucji (żandarmeria, gestapo, SS, policja, Wehrmacht):

Wehrmacht.

6. Czy znane są nazwiska sprawców (podać nazwiska)?

Nie.

7. Czy zwłoki zostały spalone, zniszczone w inny sposób (gdzie)?

Złożone do ziemi.

8. Gdzie zostały pochowane zwłoki (dokładne miejsce)?

Na terenie twierdzy w mogiłach zbiorowych znajdujących się: obok kościoła, w kanale twierdzy, przy bramie pierścienia, przed wałem twierdzy,

w pobliżu budynków kolejowych, na Balonnem i na cmentarzu wojskowym.

9. Opis grobów, rozmiary, ile ofiar przypuszczalnie w jednym grobie:

mogiła zbiorowa jeńców radzieckich w kształcie [rysunek] o wymiarach 6 na 14 m i 7 na 8 m;

mogiła zbiorowa jeńców radzieckich 60 tys. osób, z pomnikiem o napisie Begräbuiställe

Sowiets-Kriegsgefangenen 1941–42 o długości 100 m i szerokości 8,10 m, głębokości 4 m;

mogiła zbiorowa jeńców radzieckich 5 na 10 m;

mogiła zbiorowa jeńców radzieckich 13 na 13 m;

mogiła zbiorowa Polaków, ok. 150 osób;

mogiła zbiorowa (w liczbie 6) jeńców radzieckich, w których pochowano ok. 40 tys.

osób i dwie mogiły zbiorowe o rozmiarach 3 na 80 m oraz 16 na 3 m

10. Czy przeprowadzono ekshumację zwłok, czy urzędowo (protokół), gdzie pochowano zwłoki?

Nie.

11. Czy są podstawy do ewentualnego zarządzenia późniejszej ekshumacji?

–

Sąd Grodzki w Puławach w osobie sędziego grodzkiego F. Klaude przesłuchał 6 października 1945 r. wójta gm. Irena, pow. garwolińskiego:


Imię i nazwisko: Adam Lipski
Wiek: 44 lata
Miejsce zamieszkania: Irena

w charakterze świadka w trybie art. 107, 254 § 1 p. c i 225 kpk, który – po uprzedzeniu o odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznania – zeznał, jak w powyższym kwestionariuszu oraz dodał:

Dane zawarte w powyższym kwestionariuszu zostały przeze mnie osobiście ustalone na podstawie oświadczeń zapytywanych mieszkańców gminy, własnych obserwacji i oględzin miejsca obozu (egzekucji, grobu).

Protokół odczytano i podpisano.